Fergis v. Fergiss Józef (ur. 1758), h. własnego, syn Pawła, stolnika inflanckiego, adwokat, delegat pow. kowieńskiego do Rady Najwyższej Narodowej Litewskiej w 1794. Karierę publiczną rozpoczął jako rotmistrz pow. upickiego, w 1785 został krajczym kor. W dobie Sejmu Wielkiego słynął z postępowych przekonań, którym dał wyraz występując w obronie uciśnionych włościan w majątku Stawrowo (w starostwie opeskim), należącym do znanego z niesprawiedliwego traktowania swych chłopów Mikołaja hr. Manuzziego. W r. 1791 wyznaczony był z prowincji litewskiej do Komisji Policji obojga narodów, a 19 I 1792 do deputacji żydowskiej. Jako gorliwy zwolennik ustawy 3 maja należał od 8 X 1791 do »Towarzystwa Przyjaciół Konstytucji 3 Maja«. Posiadał pod Kownem majątek Linków, który nabył z dóbr pojezuickich. Żonaty z Zuzanną Świętochowską, podstolanką inflancką, miał dwie córki i trzech synów, z których najstarszy, Konstanty Aleksander, ur. 1792, po ukończeniu szkoły artylerii i inżynierii w Warszawie wstąpił do armii Ks. Warszawskiego, od 31 VII 1811 był w stopniu podporucznika adiunktem sztabu gen., od 11 IV 1813 porucznikiem 16. p. piechoty, 22 I 1815 przeniesiony do kwatermistrzostwa gen.; brał udział w powstaniu 1830–1, ozdobiony złotym krzyżem wojsk.
Boniecki; Smoleński, Ostatni rok Sejmu Wielkiego, Kr. 1897, s. 109, 124, 333; Hedemann, Historia pow. brasławskiego, Wil. 1930, s. 138; tegoż, Graf Manuzzi, Wil. 1935; »Gazeta narodowa i obca« 1791, nr 77; Skałkowski, Tow. Przyjaciół Konstytucji 3 Maja, P. 1930, s. 25; »Gazeta Rządowa« 1794, nr 14; Raporty Komisji porządkowej kowieńskiej z 24 VI 1794 (druk współcz.); Józ. Fergiss do Kościuszki 29 VII 1794 »o uciążliwościach mieszczanom po starostwach przez dziedziców dopełniających się« – rkps. Bibl. Kórnickiej, nr 1090; Słownik geograficzny V, 241; Gembarzewski, Wojsko polskie, Ks. Warszawskie, W. 1912, s. 33, 85, 99.
Henryk Mościcki